Obecnie przyjmuje się BED jako trzecie – obok jadłowstrętu psychicznego i bulimii- specyficzne zaburzenie odżywiania. BED – binge eating disorde –zespół gwałtownego objadania się lub inaczej zaburzenie z napadami objadania się.
W świetle najnowszych badań największa częstotliwość ekspresji BED ma miejsce w wieku16-17 lat. „Czas tuż po okresie dojrzewania jest przełomowy pod względem wrażliwości na zaburzenia. Zmiany rozwojowe (hormonalne oraz w obrębie mózgu), czynniki stresotwórcze, wyzwania życiowe (zmiany w przynależności socjalnej, konkurencja) mogą być punktami zapalnymi w zmianach zachowań żywieniowych”. Czas trwania BED wynosi przeciętnie 4,3 roku., zdaża się że trwa całe życie.
Diagnozowanie
W najnowszej klasyfikacji DSM-5 (APA 2013) zaburzenie z napadami objadania się opatrzone jest symbolem 307,51. Zburzenie to opisywane jest jako nawracająca utrata kontroli nad ilością i sposobem jedzenia oraz ponoszenie kosztów psychicznych wynikających z przejadania się.
Kryteria diagnostyczne w BED w DSM-5 (APA 2013):
- Powtarzające się epizody niepohamowanego jedzenia.
- Współwystępowanie z powyższym przynajmniej trzech następujących objawów:
- Jedzenie dużo szybsze niż normalnie.
- Jedzenie aż do nieprzyjemnego uczucia pełności.
- Jedzenie dużych porcji jedzenia, pomimo nieodczuwania fizycznego głodu.
- Jedzenie w samotności z powodu wstydu/zakłopotania jedzeniem.
- Odczuwanie wstrętu do siebie, depresji lub winy po przejedzeniu.
- Wyraźne cierpienie dotyczące niepohamowanego jedzenia.
- Występowanie niepohamowanego jedzenia co najmniej raz w tygodniu przez 3 miesiące.
- Brak powtarzających się czynności kompensacyjnych w związku z niepohamowanym jedzeniem.
Co ciekawe nie jest konieczne spożywanie obiektywnie dużej ilości żywności podczas epizodów objadania się, ale już subiektywnie duża ilość lub nieprawidłowy rodzaj żywności w kontekście utraty kontroli wystarczy, aby spełnić kryteria tej diagnozy. Ponadto, chociaż zaburzenie z napadami objadania się jest często związane z przyrostem masy ciała i otyłością, nie są one wymagane do dokonania rozpoznania, a zaburzenie może występować u osób z normowagą.
Dla obrazu klinicznego BED charakterystyczne jest uporczywe myślenie i produktach spożywczych, a cel jedzenia polega na rozładowaniu napięcia, a niedoświadczeniu walorów smakowych pokarmu. Przeczyszczanie się czy ćwiczenia fizyczne w celu redukcji masy ciała są rzadkością, dlatego konsekwencją zaburzenia jest systematyczny przyrost masy ciała; otyłość będąca jego skutkiem dotyka 70% chorych.
Zaburzenie z napadami objadania może występować z nastrojem depresyjnym, zaburzeniami osobowości , cierpieniem z powodu otyłości, z chorobą afektywną jednobiegunową, zespołem lęku uogólnionego, panicznego, a także z próbami samobójczymi w wywiadzie a także samookaleczaniem.
Chorzy doświadczają także poczucia winy , wstydu, napięcia stresowego oraz znudzenia. Osoby cierpiące na BED odznaczają się obniżoną zdolnością samokontroli i trudnościami w radzeniu sobie ze stresem emocjami oraz stosują nie efektywne strategie radzenia sobie z nimi. Ponadto charakteryzują się niską samooceną, nadmierną potrzebą aprobaty społecznej z koniecznością utwierdzania w tym, hiperkrytycyzmem i nadmierną koncentracją na swoim wyglądzie i masie ciała. Subiektywne poczucie atrakcyjności ( a właściwie jej brak) a nie sukcesy życiowe decydują o poczuciu własnej wartości osób dotkniętych BED.
Zaburzenie z napadami objadania należy odróżnić od uzależnienia od jedzenia (jedzenioholizm (food addition), które jest formą uzależnienia behawioralnego. Polega ono na kompulsywnym spożywaniu smacznej żywności, która pomimo niekorzystnych konsekwencji wyraźnie aktywuje system nagrody. Zaprzestanie spożywania tych pokarmów albo zastąpienie ich produktami o niskiej zawartości cukru i tłuszczu wywołuje podobnie jak w innych rodzajach uzależnień- objawy odstawienie. Wyróżnienie tego zaburzenia poddawane jest krytyce z uwagi na wysoki stopień pokrywania się jego symptomom z BED.
Oprócz tego należy zweryfikować, czy pacjent nie cierpi na inne zaburzenia psychiczne np. depresję a ponadto wykluczyć przyczyny somatyczne bądź możliwe powikłania związane z otyłością. Należy do nich np. zespół metaboliczny, stan przed cukrzycowy, nieprawidłowa tolerancja glukozy, cukrzyca typu 2, dyslipidemia, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia sercowo-naczyniowe, niealkoholowe stłuszczenie wątroby, zespół policystycznych jajników, choroba refleksowa przełyku.
Cdn.
Artykuł ma na celu przybliżenie choroby jaką jest BED , wyjście ze strefy tabu.
Jeżeli rozpoznajesz część objawów u siebie konicznie szukaj pomocy dla siebie: skontaktuj się z lekarzem, psychoterapeutą, pychodietetykiem.
Uwarunkowania, mechanizm objadania oraz następstwa BED w następnych artykułach.
W oparciu o: Psychodietetyka pod red. Anny Brytek-Matera, PZWL, Warszawa 2020-09-28 oraz
Chcesz wiedzieć więcej? Polecam stronę: https://www.eatingdisorderhope.com/
